E-İLKÖĞRETİM.NET

Dosya Deposu

Cumhuriyet döneminde eğitim bir bütün olarak ele alınmış, mesleki eğitimin temel kavram ve ilkeleri bu dönemde oluşturulmuştur. Cumhuriyetin ilk yıllarında, bir çok yabancı eğitimci,eğitim sistemimizin çeşitli yönlerini ele alan raporlar hazırlamışlardır. Bunlardan John Dewey, ekonomik ve ticari yaşam için gerekli yeteneklerin eğitimle geliştirilmesini vurgulayarak ilkokuldan sonra iş hayatına girecekler için orta dereceli meslek okulları açılmasını, Milli Eğitim Bakanlığı'nın (MEB) mesleki teknik eğitimle ilgili görevlerini yapabilmesi için merkez örgütünde gerekli düzenlemelerin yapılmasını önermiştir. Kühne, Cumhuriyetin   gelişmesi  için  teknik   insan gücünün  önemini vurgulayarak bunun için gerekli kurumların kurulmasını, Ömer Buyse teknik okulların öğretmen gereksinimi ile ülkenin endüstriyel gelişiminde rehberlik edebilecek teknik elemanları yetiştirmek üzere bir iş üniversitesi kurulmasını önermiştir (Akyüz, 1993: 355; Tuna 1973: 44; Turan, 1992:  44).

Bu yabancı uzmanların önerilerinin yanında ülkemizde eğitimin yeniden düzenlenmesinde Türk bilim adamlarının da önemli etkileri olmuştur. Bunlardan Mustafa Kemal Atatürk, Ziya Gökalp, Ismayıl Hakkı Baltacıoğlu, İsmail Hakkı Tonguç ve Rüştü Uzel ilk akla gelen isimlerdendir.

Ismayıl Hakkı Baltacıoğlu (1886-1978) "İçtimai Mektep" (1932) adlı yapıtında meslek adamı yetiştirmede, eğitim ortamının ve işin gerçek koşullara uygun olması gerektiğine dikkati çekmektedir. Eğitim yaşantılarının gerçek yaşam koşullarına uygun olmaması durumunda eğitimin etkili olmayacağını belirtmektedir.

Yerli ve yabancı uzmanların incelemeleri ve önerileri MEB'nca değerlendirilmiştir. Bu değerlendirme sonuçlarına göre mesleki teknik eğitim kurumları yeni bir yapıya kavuşturulmaya çalışılmıştır.

Devletin ekonomik politikası ve buna bağlı olarak kurulan kamu ve özel kesimin ihtiyaçları dikkate alınarak bir senteze gidilmesi ve bir ana plan hazırlanması uygun bulunması nedeniyle 1934 yılında MEB'nın önerisi ile bir komisyon "Mesleki Tedrisatın İnkişaf Planını hazırlamışlardır. Bu plan, ülkemizde mesleki ve teknik eğitime yön vermesi bakımından önemlidir. Planda çırak okullarının, aksam sanat okullarının açılması, gezici kursların faaliyete geçirilmesi, sanat okullarının açılması, tekniker okullarının açılması ve ülkenin ihtiyacı olan mühendislerin yetiştirilmesi gerekli görülmüştür (Doğan, 1995: 24, Tuna, 1973: 76; Turan, 1992: 138).

1942 yılında başlatılan planlı çalışmalarla mesleki ve teknik öğretim kurumlarında gerçekleştirilen gelişmeler kısaca;

 

  • İstanbul Yüksek Mühendis Okulu'nun 1944 yılında 4615 sayılı yasa ile Teknik Üniversite haline getirilmesi,
  • 1934-1935 öğretim yılında Kız Teknik, 1937- 1938'de Erkek Teknik ve 1955'de Ticaret Yüksek öğretmen Okullarının açılması,
  • Çok sayıda Erkek Sanat, Kız Sanat ve Yapı Enstitüleri ile Ticaret okullarının açılması ve programlarının yeniden düzenlenmesi olarak özetlenebilir.

 

1960 yılından itibaren günümüze kadar, bu yaygınlaşan ve genişleyen sisteme işlevsel ve ulusal nitelik kazandırma çabaları dikkati çekmektedir. Bu dönemde temel hedef mesleki teknik eğitim örgütüne eğitimin bütünü içinde gereken önemi kazandırmak, ülkenin gelişen ve değişen ekonomik ve sosyal koşullarına uygun olarak yeniden düzenlemek olmuştur (Doğan, 1999: 375-386).


Benzer Dosyalar: